Sunday, February 19, 2012

İnsanların Doğal Sistemler ve Kaynaklar Üstünde Artan Ayakizi

Son 20 yılda dünya nüfusu %26 artarken, CO2 salınımı bunun yarısı kadar daha fazla artmış.  Ayrıca, inşaat malzemesi kullanımı üç misli, plastik üretimi beş miisli, hava kargo taşıması dokuz misli artmış. 

1990’dan 2008-2011’e Küresel Bazda Yüzde Değişim:

GSMH başına CO2 Salınımı            -23%
Kaynak Yoğunluğu                           -21%

Et Tüketimi                                                  26%
Dünya Nüfusu                                           26%

Kişi Başına Doğal Kaynak Kullanımı                         27%
Küresel Ayak İzi                                                           28%
Petrol Tüketimi                                                            30%
Balık ve Deniz Ürünü Tüketimi                                  32%
Küresel CO2 Salınımı                                                 39%
Yeraltından Çıkarılan Malzeme                                 41%
Gıda Üretimi                                                                45%
Şehir Nüfusu                                                                45%
Doğalgaz Tüketimi                                                     45%
Kömür Tüketimi                                                          45%
Büyükbaş Hayvan Üretimi                                         47%
Toplam Enerji Tüketimi                                              47%

Endüstriyel Metal Tüketimi                                                   60%
Elektrik Üretimi                                                                       71%
Uluslararası Turist Sayısı                                                       73%
Soya Fasulyası Ekim Alanı                                                    75%
İnşaat Malzemesi Kullanımı                                                    80%

Çelik Üretimi                                                                                     100%
Hava Yolu Yolcu Sayısı                                                                   100%
Palm Yağı Üretim Alanı                                                                   120%
Plastik Üretimi                                                                                  130%
Azotlu Gübre Kullanımı                                                                    135%
Emtia İhracatı                                                                                    142%
Gayri Safi Milli Hasıla                                                                        163%
Çimento Üretimi                                                                                 170%
Hava Kargo Taşıması                                                                        230%

Kaynaklar: UNEP, World Bank, Worldwatch Vital Signs, WWF, SERI, UNDP, FAO, IEA.
  
© 2012 KPMG International Cooperative (“KPMG International”), a Swiss entity. Member firms of the KPMG network of independent firms are affiliated with KPMG International

Raporun tamamına (Expect the Unexpected: Building business value in a changing world) buradan ulaşabilirsiniz.

Karbon Ayakizi ve Ekolojik Ayakizi Hesabı


Bir çoğunuz biliyorsunuzdur, Karbon Ayakizi veya daha genelde Ayakizi diye bir kavram var.  Karbon Ayakizi bir kişi veya faaliyetin atmosfere salınmasına neden olduğu karbon dioksit miktarını gösteriyor. Benzer şekilde bir ürün veya faaliyetin gerçekleştirilmesi için gereken su miktarına Su Ayakizi deniliyor. Bu kavramların daha geliştirilmiş olanı, karbondioksit ve suya ek olarak kullandığımız tüm kaynakları (arazi, gıda, orman, vb.) ve çevreye verdiğimiz tüm atıkları (katı atık, gaz, atık su, vb.) kapsar. Bu da Ekolojik Ayakizi olarak bilinir. Ekolojik Ayakizi bunların karşılığını hektar arazi olarak ifade eder. Bu rakamı, dünyada kişi başına düşen kapasitesine  (hektar olarak alan) oranlayarak, dünyada herkes senin gibi yaşasaydı, harcadığın kaynaklar, yarattığın kirlilik, atıklar için kaç dünya gerekirdi hesabı yapılıyor. Aşağıdaki web sitesinde bu hesabı kendiniz için yapabilirsiniz.  Sonucu, hem kaç hektar arazi gerektiği, hemde bunun kaç "dünya" ettiği olarak veriyor.

Hesabı ben kendim (aile olarak) yaptım.  Bizimki 2.19 dünya çıktı.  (34.1 hektar). Türkiye ortalamasının da üstünde bir değer.  Amerika ortalaması 100 hektar mertebesinde.

2014 rakamlarına göre dünya ortalama ayakizi bu hesaba göre 1.6 dünya.  Yani bugün insanlar dünya kapasitesinin %60 üstünde tüketiyorlar (ve kirletiyorlar).  Bir anlamda stoktan yiyoruz, ve kirliliği biriktiriyoruz (çöpler, CO2, denizler, sular vs).

Ben size Alzheimer sorusu değil kısa bir anket öneriyorum.  Bakalım sizlerin ortalaması ne çıkacak?