Wednesday, November 20, 2013

Bankaların Yolsuzlukları Rekor Cezalar Getiriyor

JP Morgan Bankası, Amerikan Adalet Bakanlığı ile vardığı uzlaşma ile, 13.1 milyar dolar ceza ödemeyi kabul ederek, Amerika tarihinde,  bir şirkete uzlaşma ile verilen en büyük cezayı aldı. Banka, son mali kriz esnasında birleştirerek paçal hale getirdiği "mortgage" paketi içine, bilerek, "zehirli" tabir edilen mortgage'ları koyması ve alıcıları yanılttığı için bu cezaya çarptırıldı.

Cezanın 4 milyar dolarlık kısmı, bu işten zarar gören ev sahiplerine, 9 milyarlık bölümü, hatalı mortgageların zararı karşılayan federal ve eyalet konut kurumlarına ödenecek. 2 milyar dolar da ceza olarak hükümete ödenecek.

JP Morgan, daha büyük bir ceza ihtimali nedeni ile, sözkonusu soruşturma için 23 milyar dolar karşılık ayırmıştı. Nitekim, cezanın açıklanmasından sonra JP Morgan hisse fiyatları %0,7 yükseldi.

Hatalı mortgage'lar, bankaya, Bear Sterns ve Washington Mutual'ı satınalması esnasında geçmişti. Ancak hatalı mortgage'ların paçal paketin içine koyulması JP Morgan'ın kararı ile oldu.

Aynı konuda 16 mali kuruluş/banka daha soruşturulmakta. Bu soruşturmanın yanısıra, Libor manipülasyonu, döviz piyasaları manipülasyonu ve benzeri soruşturmalarda UBS, Rabobank, İngiliz Royal Bank of Scotland, Deutsche BankGoldman Sachs CitigroupMorgan Stanley, BarclaysHSBCJPMorgan  Standard Chartered gibi bir çok büyük banka, ya ceza ödedi ya da soruşturma altında. Devam eden Libor soruşturmasında şimdilik üç bankanın ödediği ceza 3.5 milyar dolar.

Denilebilirki, batı dünyasında son yıllarda ciddi bir ceza ödemeyen veya soruşturma altında olmayan banka yok.

JP Morgan, bu uzlaşma ile en büyük belirsizliği geride bırakırken başka soruşturmalar halen devam etmekte: Libor faiz oranının manipülasyonu, Çin'de kamu yöneticilerinin yakınlarının işe alınmaları soruşturmaları ve diğerleri.  Aleyhinde halen dokuz soruşturma sürmekte olan JP Morgan'ın sadece son üç ayda ödediği cezaların toplamı 19 milyar doları bulmakta. JP Morganın 2011-12'de ödediği ceza toplamı ise 7 milyar dolar. Milyar dolarları bulan mahkeme ve avukatlık masrafları bunlara dahil değil.


Yapılan yolsuzlukların boyutu dudak uçurtuyor.

----------------------------------------------------------------------------
bbc:

20 November 2013 Last updated at 10:27 GMT
JP Morgan in record $13bn settlement with US authorities

JP Morgan's record settlement only relates to civil damages, as Samira Hussain reports

US bank JP Morgan Chase has agreed to a record $13bn (£8bn) settlement with US authorities for misleading investors during the housing crisis.
It is the largest settlement ever between the US government and a corporation.
The bank acknowledged it made "serious misrepresentations to the public", but said it did not violate US laws.
"We are pleased to have concluded this extensive agreement," said JP Morgan boss Jamie Dimon in a statement.
About $4bn of the settlement is to go to homeowners hurt by JP Morgan's practices. This will be targeted at "keeping people in their homes", chief financial officer Marianne Lake said in a conference call.

Recent JP Morgan fines
  • 19 November - $13bn fine with US regulators; includes previously announced $4bn fine with the Federal Housing Finance Agency (FHFA)
  • 15 November - $4.5bn settlement with investors over mortgage-backed security losses
  • 25 October - $1.1bn settlement for home loans paid to US mortgage giants Fannie Mae & Freddie Mac (part of FHFA settlement)
  • 19 September - $920m paid over "London whale" loss to US & UK regulators; an additional $100m fine was paid to the Commodity Futures Trading Commission on 16 October
Another $7bn will be paid to settle federal and state civil claims relating to misleading mortgage securities sold by the bank, Some of that will be given to investors who lost money.
The bank confirmed that this tranche of the settlement would be tax-deductible.
The remaining $2bn will be paid to the US government as a fine and will not be tax-deductible.
"The conduct uncovered in this investigation helped sow the seeds of the mortgage meltdown," said Attorney General Eric Holder in a statement.
Although the settlement effectively concludes the US government's civil investigation into the bank, a criminal investigation by the Department of Justice is continuing.
Faulty mortgages
JP Morgan has worked hard to put the mortgage crisis of 2006-2007 behind it.

There are a lot of banks that are actually pretty well managed — J.P. Morgan being a good example”
US President Barack Obama
2009
The bank has been under investigation for selling low-quality mortgage-backed securities to investors who were unaware that the securities often contained faulty mortgage products.
According to the statement from the Department of Justice: "JP Morgan employees knew that the loans in question did not comply with those guidelines and were not otherwise appropriate for securitization, but they allowed the loans to be securitized - and those securities to be sold - without disclosing this information to investors."
A large portion of the mortgages under investigation by authorities were bought by JP Morgan when it acquired banks Bear Stearns and Washington Mutual at the height of the financial crisis of 2008-2009.
"Today's settlement covers a very significant portion of legacy mortgage-backed securities-related issues for JP Morgan Chase, as well as Bear Stearns and Washington Mutual," said Mr Dimon.
Ms Lake said that 80% of the bad loans at the centre of the fine can be attributed to Bear Stearns and Washington Mutual.

New York Attorney Eric Schneiderman tweeted a picture of him signing the agreement
Sharp fall
The fine represents a sharp fall for JP Morgan, known for its so-called "fortress balance sheet" and traditionally strong reputation on Wall Street.
Mr Dimon was also a favourite with politicians in Washington, even being praised by US President Barack Obama.
Mr Obama told ABC News in 2009 at the height of the financial crisis: "There are a lot of banks that are actually pretty well managed — JP Morgan being a good example — I don't think Jamie should be punished for doing a pretty good job managing an enormous portfolio."
But that all seems to have changed in recent months.

Last month, the bank agreed to pay more than $1bn to help it end various investigations into its 2012 "London whale" trading debacle, which cost the bank more than $6bn and raised questions about its oversight procedures.
The firm also reported a rare loss last quarter, having set aside an additional $9bn to help it deal with its mounting legal troubles.
JP Morgan says it has set aside a total of $23bn to help it work through its many investigations by regulators in the US and abroad.
Worst behind them
Nonetheless, many investors seem to continue to think that the bank will emerge relatively unscathed from the fines.
"The share price is bumping up against a ten year high," Duff McDonald, author of a book on JP Morgan, told the BBC.
"While no one likes a fine especially of this magnitude, I think shareholders are responding positively to it because it's resolving some uncertainty around the company."
While the settlement with the US Justice Department does mean that the bank has put the worst of its expected fines behind it, there are still nine ongoing investigations by regulators into practices at the bank.

These investigations include that bank's hiring practices in China, as well as accusations that bankers at JP Morgan manipulated the Libor benchmark interest rate.


Sunday, October 27, 2013

Yapılmayanları Görmek

Ekteki web bağlantısı Danimarka'nın canlı olarak elektrik üretim-tüketim değerlerini gösteriyor. Benim baktığım anda (26/10/2013 saat 12:12) üretilen elektriğin %87'si rüzgardan idi.  Türkiye'de biz bu yenilenebilir işinde ne kadar gerilerdeyiz. Türkiye'de yenilebilir enerji oranı oran hala %2 civarında.

Toplu taşıma içinde raylı sistemlerin payı Londra %72, Paris %87, Tokyo %96.  Hatta NY'da bile %77. Ama İstanbul'da %12.  Başbakan hala karayolu-köprü yapmak peşinde.

Hükümetlerin sadece yaptıklarını değil, yapmadıklarını da görebildiğimiz zaman daha doğru bir değerlendirme yapmış olacağız.

Yaşar Atacık

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Sustainable2050
Wind already providing 86% of Danish electricity now (12:09 CET), but may go over 100% this weekend. Keep an eye on http://t.co/dx788cjfVc

Tuesday, October 22, 2013

Yolsuzluk-13

Bu, benim yolsuzluk takibimdeki 13 numaralı yolsuzluk. Oldukça büyük meblağlar içeriyor.

Bu yolsuzluk yine bankalar hakkında.  Amerikan Hükümeti, çeşitli yolsuzluk dosyaları birleştirilen JPMorgan'den 13 milyar dolar ceza talep ediyor. JPM'de cezayı ödemeyi kabul etmiş. İlk olarak, mortgage ile alakalı olan 4 milyar dolarlık cezayı Federal Konut Finansmanı İdaresine (FHFA) ödeyecek.

Aynı idareye, Bank of America'nın da 6 milyar dolar ceza ödemesi gündemde.

Amerikan Adalet Bakanlığının 17 kuruluşa karşı yürüttüğü soruşturmada, bunlar dışında ceza ödemesi gündemde olan diğer bankalar

Royal Bank of Scotland (mahkemede),
Credit Suisse
Goldman Sachs
Barclays

Şu bankalar da cezalarını ödemişler:

Citi Bank
UBS
General Electric

Bunlar geçekten çok büyük cezalar. Amerika gibi, Türkiye'ye göre kamu kurumları oturmuş bir ülkede bu bankalar böyle davranabiliyorsa, varın siz başka ülkelerde neler yaptıklarını düşünün. 

Sürdürülebilir bir dünya için bu yolsuzlukların mutlaka önlenmesi gerekiyor.

Yaşar Atacık
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Last updated: October 20, 2013 8:29 pm
Mortgage watchdog seeks $6bn from BofA
By Tom Braithwaite, Kara Scannell and Camilla Hall in New York and Gina Chon in Washington

The US government agency that secured a large slice of the record $13bn penalty against JPMorgan Chase is demanding even more from Bank of America, as it ratchets up pressure on other big banks.
Regulators at the Federal Housing Finance Agency are seeking a penalty of more than $6bn from BofA, compared with the $4bn to be paid by JPMorgan, according to people familiar with the matter.
JPMorgan agreed to pay a total of $13bn to a variety of US state and federal agencies during a phone call on Friday night between Jamie Dimon, chief executive, and Eric Holder, attorney-general. The penalty, if confirmed, would be the biggest imposed on a single company by US authorities.
The $4bn portion that JPMorgan has agreed to pay the FHFA may end up being the largest single amount, although the remaining $9bn – a combination of $5bn in cash and $4bn forgiveness of consumer debt – is still being divided up between the Department of Justice and New York’s attorney-general.
The FHFA is the housing regulator that overseesFannie Mae and Freddie Mac, the government-backed mortgage companies which came close to failing in 2008 because of the bad mortgage-backed securities they acquired from banks.
The FHFA has sued 17 institutions asserting that they broke securities laws when selling the mortgage-backed securities to Fannie and Freddie. Bank of America has the biggest potential exposure, with a notional value of the securities of more than $57bn compared with $33bn at JPMorgan. Bank of America declined to comment on the case, which it is so far continuing to fight in court. The FHFA declined to comment.
Royal Bank of Scotland has a $30bn notional exposure and also faces a multibillion-dollar fine unless it manages to win the case in court. Credit SuisseGoldman Sachsand Barclays are among the institutions with smaller claims against them.
The settlement between the FHFA and JPMorgan is expected to be made public this week, the latest marker for banks that have so far declined to settle their claims.UBSCitigroup and General Electric have already settled.
Some people involved in sprawling negotiations between the industry and different government agencies believe the biggest banks will end up with large sweeping settlements similar to that just agreed by JPMorgan, incorporating resolution of claims from the Department of Justice.
People on both sides of the wrangling believe the government’s hand has been strengthened by the deal with JPMorgan, making it harder for other institutions to get a cheaper deal and leaving them the choice between paying billions of dollars upfront or risk a potentially expensive battle in the courts.
“It’s the example of the new Big Brother banking,” said Mike Mayo, analyst at CLSA. “The government is watching the banks and if you make a wrong step you’re going to pay. It’s not clear where the boundaries lie in terms of who the government deals with, the ultimate amount, even – as shown during the crisis – which banks can get vaporised.”

As part of the deal with the DoJ, JPMorgan is expected to co-operate with a criminal investigation of bank employees’ actions in the lead-up to the financial crisis. The US attorney’s office for the Eastern District of California, which is part of the civil settlement, is leading that criminal probe.

Saturday, August 10, 2013

Büyüme Lobisi

On 5 Ağu 2013, at 12:47, Ali wrote:


Sevgili Yaşar,
Faiz Lobisi, rant lobisi filan anladım da bu büyüme lobisi nedir?

Büyüme kötü bir şey mi de bunun lobisi oluyor?
...

Sevgili Ali,

Öncelikle soruna cevaben söyleyim, Büyüme Lobisi benim tabirim.  Bu, Rant Lobisinin (arsa spekülatörleri, emlak geliştirme işi ile uğraşan inşaat şirketleri vs) bir arkasındaki lobi bence. Orada ayrıca finans kuruluşları (bankalar, borsacılar, aracılar, tefeciler vs) ve petrol/enerji firmaları var. Bunlar kollektif olarak ekonomik büyümeden kazanıyor. Tabii bir sonraki halkada ekonomik büyümeden başka kazananlar da var. Yalnız, hatirlatayım, herkes bu ekonomik büyümeden kazanmıyor.

Ekonomik büyümenin, sürekli büyümenin problemi şu: dünyanın doğal kapasitesi (toprağı, ormanı, nehirleri, gölleri, denizleri, biyolojik çeşitliliği vb) fiziki olarak belli, sınırlı bir büyüklük; artan nüfus ve bu kapasitenin insanlar tarafından hor kullanılması neticesinde (sera gazları, atıklar, toprakların tarım dışı kullanımı vs) bu doğal kapasite devamlı azalıyor. Doğal kapasite azalırken bir de devamlı büyüme, dünyayı büyük bir çevre sorunuyla karşı karşıya bırakıyor ve bunun bedelini Tabiat Ana elbette  bir gün çıkaracak ve insanlar bu bedeli ödeyecek. Bu, su kıtlığı olarak mı olur, yiyecek kıtlığı mı olur, göçler mi olur, yükselen deniz seviyesi nedeni ile su altında kalan yerleşim yerleri mi olur bilmiyorum ama bir şey olur. (Maldiv adaları ile Bangladeş, su altında kalacak ilk yerlerden.  Buraların devlet adamları ülkeler arası iklim konferanslarında ha bire bu dertlerini başka ülkeler anlatıp tedbir aldırmaya uğraşıyorlar.) Ben zaman zaman Ayakizinden bahsederim. Orada hesap şöyle idi: bugün dünyanın tüketimi, 1.4 dünya kapasitesi kadar. Yani dünya, tüketiminin bir kısmını stoktan yiyor: ormanlar azalıyor, sular azalıyor, sular kirleniyor, atmosfer kirleniyor vs. Sanırım buna örnek vermeye gerek yok. Sadece etrafına bak.

Bir kere Lobiciler bu işin maliyetini başkalarına yıkıyorlar. Ben sana atıksu işinden örnek vereyim: Kanunlarımıza göre belediyeler ve üreticiler, attıkları suyu, belirli bir temizlik düzeyine getirip öyle denize, nehire, ortama vermek zorundalar. Ama fiiliyata bakarsan, çoğu zaman ne belediyeler, ne sanayi kuruluşları bunu uygularlar. Ya arıtma tesisleri yoktur, ya kapasitesi yetersizdir, yada işletme maliyeti yüksek diye çalıştırmazlar. İstanbul belediyesi, toplanan atık suyun 2/3'ünü arıtmadan Boğaz'a ve Marmara denizine veriyor. Devlet de (İl Çevre Müdürlükleri) bunu görmezlikten geliyor. Sana kısa vadede sunulan bir hizmetin, bir ürünün, uzun vadeli etkileri topluma kalıyor. Halbuki sen, o hizmetin/ürünün tam maliyetini bilsen belki daha dikkatli davranacaksın. Bir örnek vermek gerekirse: mesela bugün nükleer enerjini maliyetini hesaplarken, yatırım maliyetini, yakıt maliyetini, işletme maliyetini alıyorlar. Sonra bir de çıkan nükleer yakıt atığının bertaraf/ saklama maliyetini alıyorlar (tam olmasada). Bu bertaraf maliyeti, kömürden, doğal gazdan elektrik üreten  firmalardan alınmıyor. Verdiği CO2 atmosfere gidiyor ve sonra küresel ısınma olarak bize dönüyor. Bu bedel ondan alınmayınca, senden de alınmıyor, ve senin maliyetin düşüyor, sende rahat rahat harcıyorsun, tüketimini arttırıp olaya destek veriyor hale geliyorsun. Aynı şekilde kullanılan suyun temizlenmeden atılması sana, deniz kirliliği ve azalan balık olarak geri dönüyor. Böylece, doğal kapasitenin limitlerine yaklaşıyorsun. 

Sürekli büyüme peşinde olan bu Lobi, bu süreci hızlandırıyor. "Ben kazanayım, benden sonrası tufan" diyor. Bu düzenin devamı için, gerekli uygulamaları yapacak bir de politikacılara ihtiyaç var. Aynı şey zaten politikacılar için de geçerli, ben seçimi kazanayım sonrasına karışmam diyor. Demirel'in '90'lardaki lafını hatırla, ben onların verdiğinden 5 fazlasını vereceğim demişti (galiba bir ürün taban fiyatından bahsediyordu). Ekonomi ne olur, memleket ne hale gelir, denizler ne olur, önemli değil, önemli olan seçimi kazanmak.  Dolayısıyla, Büyüme Lobilerinin vazgeçilmez diğer üyeleri de politikacılar. Bunu bizdeki politikacıları kastediyorum diye alma. Hem gelişmiş, hem de gelişmekte olan ülke politikacılarını kastediyorum. Yerel belediye meclis üyelerinden, bakanlara, cumhurbaşkanı, başbakan, diktatörlere, halk cumhuriyetlerindeki valilere, başkanlarına kadar hepsi bunun içinde rol alır. Önde gelenleri, tabiiki payını da alırlar. Örneği her tarafta çok miktarda var. Burada umudumuz Kuzey Avrupa, çünkü onlar herkesten önce bu konuda sıkıntıları görüyorlar.

Büyüme Lobisi iyimi kötümü sen karar ver. Kısa vadeli bakarsan iyi bir şey, fiyatlar ucuzlamış, rahat rahat satın alırsın; uzun vadeli bakarsan kötü bir şey. Sadece kendini düşünüyorsan iyi bir şey. Çocuklarını, torunlarını düşünüyorsan kötü bir şey.

Saturday, March 23, 2013

İklim Değişikliği Gerçeği


İklim değişikliği her gün kendisini bize daha fazla hissettiriyor. Yaşanılan kuraklıklar, Konya ovasında çekilen yeraltı suları nedeni ile çöken tarlalar, kutuplarda buzulların erimesi . . .

Geçen yıl iklim değişikliğinden en fazla etkilenen ülke ABD ve Avustralya oldu. 2012 yılı Amerika’nın tarihindeki en sıcak ve en kurak yılı oldu. Yılın neredeyse her ayı, rekor sıcaklıkların gerçekleştiği aylar olarak tarihe geçti. Bu kuraklığın üstüne, yılın sonunda Amerika’nın kuzeydoğu bölgesi görülen en soğuk ve karlı günlerini yaşadı. Yaşanan bu aşırı iklim gerçekleri, ABD’deki iklim değişikliği hakkında kuşkulu olan bir çok kişiyi ikna etti. Avustralya’da büyük bir kuraklık yaşandı.

Bu yaşananlar ve atmosferdeki karbon dioksit oranındaki artışlar hakkında iklim uzmanlarının bilimsel çalışmaları, etkili konumda olan bir çok kişi ve kuruluşu etkiledi. Etkilenenler arasında Türkiye ve bazı gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler yok. Hatta Kanada ve Japonya Kyoto protokolünden çekildiklerini bildirdiler.

18 Kasım 2012’de Dünya Bankası Başkanı Dr. Jim Yong Kim, Potsdam Institute’a hazırlattırdıkları Turn Down the Heat “Sıcaklığı Düşürün” raporunun tanıtımını yaptı. Raporun en önemli mesajı, Dünya, İklim Değişikliği konusunda harekete geçmez ise dünyanın ısınması, tehlike sınırı olan 2 derecelik ısınmayı aşacak ve dünya 4 derece ısınacak. Yine rapora göre, iklim değişikliği, en fazla dünyanın en fakir bölgelerini etkileyecek.  Kim, Dünya Bankası’nın ülkelere, karbon emisyonlarını azaltıcı, iklim deşiğişliğine adaptasyon kapasitelerini arttırıcı ve yeşil büyümelerini destekleyici yatırımlara destek vereceğini söyledi.

İklim konusunda bir ikaz da Uluslararası Enerji Ajansından geldi. Yine Kasım 2012’de yayınladıkları 2012 World Energy OutlookDünyanın Enerji Görünümü’  Raporunda, hidrokarbon tüketimi hakkında şunları yazdılar: Dünya, küresel ısınmayı 2 derecede sınırlamak istiyorsa, kanıtlanmış hidrokarbon (petrol, doğal gaz, kömür) rezervlerinin 2050 yılına kadar, en fazla üçte birini tüketebilir.

Bir sonraki uyarı IMF Başkanı Christine Lagarde’dan, Davos’da Dünya Ekonomik Forumu’nda geldi. Muhafazakar kimliği ile politik hayatta yer alan C. Lagarde, ‘Doğal Kaynak teminindeki zorlukların ve İklim Değişikliğinin yarattığı sıkıntıların, önümüzdeki dönemde ciddi sosyal ve ekonomik sarsıntıları yaratma potansiyeli taşıyor. Yeni bir çeşit büyümeye ihtiyacımız var.  Büyümemiz, ama çevresel sürdürülebilirliğe saygılı, yeşil büyümemiz lazım. İyi ekoloji iyi ekonomidir’; ayrıca, bir soruya cevaben, ‘iklim değişikliği için şimdi harekete geçmez isek, gelecek nesiller haşlanacak, pişecek ve hatta kızaracaktır’ dedi.

İklim değişikliğini gündeme taşıyan diğer bir kişi de, 12 Şubat 2013’de yaptığı geleneksel, Birliğin Durumu konuşması ile ABD Başkanı Barrack Obama oldu. Konuşmasının medyaya fazla yansımayan kısmında Obama, kayıtlardaki en sıcak 12 yılın son 15 yılda gerçekleştiğini; sıcak dalgalarının, kuraklıklar, büyük orman yangınlarının ve sellerin artık daha sık ve şiddetli olduğunu söyledi. Obama, Kongre’ye bir de görev verdi: ‘Kongre, piyasa bazlı bir yaklaşımla, kirliliği azaltmak, halkı iklim değişikliğinin sonuçlarına katlanmaya hazırlamak ve sürdürülebilir enerji kaynaklarına geçişi hızlandırmak için harekete geçsin. Değilse gereğini Başkan olarak ben yapacağım’ dedi. Ayrıca, önümüzdeki 20 yılda evlerde ve işyerlerinde ısraf edilen enerjiyi yarıya indirme hedefini verdi.

Dünyadaki tüm bu önemli aktörlerin, iklim değişikliğinin, tahmin, tesadüf değil bir gerçek olduğunu ifade etmelerinin pek çok kişi ve kurumu harekete geçirmesi beklenmelidir.  Sürdürülebilir büyüme için bir çok önlem gündeme gelecektir.

Almanya, yaptığı enerji yatırımları sonucunda, 2012 yılında bir gün, kullandığı tüm elektrik enerjisini güneş enerjisinden sağladı.

Konuyu bir güvenlik sorunu olarak gören İngiltere Dışişleri Bakanı, kendisine İklim Değişikliği Konusunda Özel Görevli olarak eski bir deniz subayı olan Neil Morisetti’yi atadı.

ABD Pasifik Kuvvetlerinin başındaki Amiral Samuel J. Locklear III, ‘Pasifikteki enbüyük tehdit bir Çin atağı veya Kuzey Kore füze saldırısı değil iklimdeğişikliğidir’ dedi.

Amerika’nın dış politikada etkin yayınlarından Foreign Policy Dergisi, geçtiğimiz aylarda, ABD, ‘büyük stratejisini’ sürdürülebilirlik üzerine oluşturabilir konusunda bir yazı yayınladı.

Ancak maalesef Türkiye’nin bu konuda büyük bir stratejisi yok. EPDK, Türkiye Kömür İşletmeleri ve Enerji Bakanlığı, kömüre dayalı santrallerin kurulması, bunların nasıl finanse edileceği hesaplarını yapmaktadır. Maliye Bakanlığı ve Hazine, yenilenebilir enerji yatırımlarına gerekli desteği vermemekteler.

Buna, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın İklim Değişikliği Şubesini kapatması; Meclis’teki Tabiat Kanun Tasarısı ile, bir çok büyük yatırımı ÇED (Çevre Etki Değerlendirmesi) raporundan muaf hale getirmesi; çevre konusunda denetim yapması gereken İl Çevre Müdürlüklerinin görev yapmaması ve daha bir çok olumsuzluk etkilenebilir.

Oysa sürdürülebilir kalkınma ve iklim değişikliği konuları münferit bakanlıkların dar çerçevesinden çıkartılıp, bir hükümet stratejisi olarak ele alınma zamanı çoktan gelmiştir.

Saturday, February 9, 2013

ÜLKELERİN AYAKİZLERİ VE DEĞİŞİMİ


Ekonomik olarak büyüyen, tüketimi artan ülkelerin Ayakizi büyüyor. Ayakizi (veya ekolojik ayakizi, karbon ayakizi), dünyada herkes senin gibi yaşasaydı, harcanan kaynaklar, yaratılan kirliliğin ve atıkların giderilebilmesi için kaç dünya gerekirdi hesabını yapıyor. Kişinin, kuruluşun, bir şehrin veya ülkenin kullandığı su, toprak gibi dünya kaynakları (bitkisel, hayvansal, orman ürünü vs. temini için gereken) kişi başına küresel hektar olarak hesaplanıyor. 

Bugün dünya, tüketimimizi karşılamak ve atıklarımızı giderebilmek için 1.5 dünya kadar kaynak tüketiyor.

Ülkelerin biyokapasitesi ise başta nüfus olmak üzere, iklim gibi bazı nedenlerle giderek heryerde düşüyor.

Çin


Associated Graph


1970'lere kadar kaynaklarıyla ayakizi dengede olan Çin'in ayakizi, bilhassa 2000 yılından itibaren çok hızlı bir şekilde artıyor. Nüfusu oldukça stabil olan Çin'in biyokapasitesinde fazla bir düşüş yok.

Türkiye

                
Associated 
Türkiye'de ayakizi-biyokapasite dengesi 1970'lerde bozulmuş.  Bu arada nüfus artışı ile, biyo kapasitesi 1960'dan sonra %25 azalmış, ayakizi %65 artmış.

Almanya

              
Associated 
Almanya'nın ayakizi, biyokapasitesinin hep çok üstünde olmasına rağmen, muhtemelen Doğu Almanya ile birleşmesi sonucu ulaştığı zirveden %25 düşmüş.

Kore

             
Associated Graph

Kore'nin ayakizi, 1997 Asya krizi dışında devamlı yükselmiş ve Almanya düzeyinde.

Yunanistan

            
Associated Graph
Yunanistan'ın ayakizi de Almanya düzeyine gelmiş. Haliyle ekonomi, bu tüketimi kaldıramadı!

Bangladeş

            
Fakir bir ülke olan Bangladeş'in ayakizi, 1'in altında. Ama onlar da ülke biyokapasitelerinin üstünde tüketiyorlar.


Amerika

         
Associated Graph

Amerika'nın ayakizi, 1. ve 2. OPEC petrol ambargoları ve 2002 ekonomik durgunluğundaki düşmeleri dışında seviyesini korumuş ve artmamış.  Buna karşın biyokapasitedeki kayıp yüksek seviyede.

Birleşik Arap Emirlikleri



Associated Graph



BAE'nin ayakizi Amerika'dan bile fazla. Petrol fiyatları düşünce onların da ayakizi düşüyor (2000'li yıllar).

Oysa, Ayakizi, 1, yaziyla bir'den fazla ise cepten yiyoruz ve stoklar azaliyor demektir. Yani, ormanlar yokediliyor, denizler, nehirler, hava kirleniyor, tarlalar yokoluyor, karbon salınımı artıyor. Bunların sonucunda da, dünya ısınıyor ve iklim değişiyor demektir.

Başka ülkelerin ayakizi değerlerine ve ayakizi hakkında daha fazla bilgiye aşağıdaki adresten ulaşabilirsiniz.

 http://www.footprintnetwork.org/en/index.php/GFN/page/footprint_for_nations/