Tuesday, December 6, 2016

Döviz Artışında Yanlış Algı

Dövizle ilgili bir yanlıs algıyı düzeltmek isterim. 

Sanılıyor ki Amerika'da olanlar, Trump'ın ekonomi politikası, Amerika Merkez Bankası FED'in faiz arttırması nedeniyle dolar yükseliyor, aynısı bizde de oluyor. En azından sayın Başbakan böyle diyor. Başbakan "Elle gelen düğün bayram" dedi. Öyle olsa TL, Euro'ya karşı, $ kadar düşmezdi.

O yüzden bizim kur sepetine bakmamiz lazım. Kur sepeti, $ ile €'nun eşit temsil edildiği (%50şer) bir sepet. Kur sepetindeki gelişme söyle:

8 Tem.       3.08
13 Ekim.    3.26
7 Kasım.    3.33
30 Kasım.  3.54
6 Aralık      3.66 (şu andaki değerler)

Görüldüğü gibi olay sadece doların artışı değil, TL'nin yabancı paralar cinsinden (kur sepeti) son 5 ayda % 19 düşmesidir. Düşüş, $'a karsı %20, €'ya karşı %18.

Aynı dönemde Euro'nun dolara karşı değer kaybı %3'ler mertebesinde.

Kriz Amerika ile degil, kriz bizimle ilgili. Üstelik, darbe girişiminin etkisi de fazla olmamış görünüyor. Daha sonraki gelişmelerin etkisi daha fazla olmuş. Esas artış  darbe girişimi sonrası (yönetilmesi ve diğer nedenlerden dolayı) gerçekleşmiş görünüyor. Darbe girişimi sonrası ilk 67 günde,  kurdaki artışın üçte biri gerçekleşmiş iken, ondan sonraki 54 günde artışın üçte ikisi gerçekleşmiş.

5 ayda dövizin %19 artması ciddi bir ekonomik sorundur.

Friday, May 6, 2016

Panama Belgeleri ve Alınan Tedbirler

Obama görev süresinin sonuna doğru iyi işler yapıyor. Paris'deki İklim Anlaşmasının imzalanmasındaki büyük emeklerinden sonra, şimdi başka iyi bir şey yapıyor.

Geçen ay Panama'daki bir hukuk şirketinden çıkan kayıtlarda, Panama'da gizli hesaplara ait 40 yıllık gizli belgeler ortalığa çıktı. Bunu sonucunda ilk olarak İzlanda başbakanı gizli hesapları nedeniyle görevinden istifa etmek zorunda kaldı. Bazı başka ülkelerde de soruşturmalar açıldı.

Obama, dün akşam bu vergi kaçırmaya- kanunlara uygun olsada-  karşı tedbir alacağını açıkladı. Hem başkanlık emri ile bazı tedbirler alıyor, hem de kanun değişiklikleri öneriyor. Obama aşağıdaki 2 dakika süren konuşma kaydında, net bir şekilde, alınamayan vergiler nedeni ile hem orta sınıf daha fazla vergi ödüyor, hem de kamu olarak yapmamız gereken okul vs. ve fakir kesimlere vermemiz gereken desteği veremiyoruz, diyor. Bunların yaptıkları kanuna uygun da olsa, yapmalarını zorlaştırmalıyız, alacağımız tedbirlerle başka ülkelere örnek olmalıyız diyor.

Konu bizde konuşulmadı bile. Türkiye'dekilerin listesi henüz açıklanmadı. Konuşma herhalde o zaman başlar.



Sunday, January 3, 2016

2016 Tahminleri

Yılın başında bazı yayınların gelecek yıla ait tahminlerini topladım. Çok kısa bir de açıklama verdim. 

Financial Times 

Gazete 2016 tahminlerini soru- cevap şeklinde vermiş.

1. Amerikan başkanlik seçimini Hillary Clinton kazanacakmı?
    Evet. Ted Cruz'a karşı fark atarak kazanacak.

2. 2016'da yapılacak referandumda İngiltere AB'den ayrılmayı seçecek mi?
    Hayır. 

3. 12 ay sonra Esad hala iktidarda olacakmı?
    Evet. Ne kadar gücü olacak, o ayrı bir soru.

4. İngiltere nihayet faizleri yükseltecekmi?
   Hayır. Enflasyon sıfırdan çok yavaş artıyor olacak. Gerekmeyecek.

5. 2016'da her hangi bir G20 üyesi IMF'den destek talep edecekmi?
   Evet. Arjantin, Brezilya ve Güney Afrika en büyük adaylar.

5. Brezilya Başkani Dilma Rousseff hakkındaki soruşturma sonuçlanacak, Ağustos ayındaki Rio          Olimpiyatlarından önce başkanlıktan ayrılacakmı?
   Hayır. Ama muhtemelen olimpiyat sonrası başkanlıktan indirilecek.

6. Yılın sonunda Angela Merkel Almanya'da hala Şansölye kalacakmı?
   Hayır. İnsan kaçakçılarının getirdikleri mülteci sayısının artması yerel ekonomilerde isyana neden      olacak.

7. UEFA 2016 Turnuvasını kim kazanacak?
   Belçika.

8. 2016 yılında Çin parasını devalüe edecekmi?
   Evet. Remnibi, dolara karşı şimdiki 6.48 seviyesinden 7'ye gerileyecek, faiz de iki kez artacak.

9. İngiltere'de İsçi Partisinin sosyalist lideri Jeremy Corbyn hala partinin başında olacakmı?
    Evet, hemde pek çok sebeple. M. Vekilleri istemeseler de partililer aksini düşünüyor.

10. Japonya'da Abenomics diye bilinen genişlemeci politikalar sona erecekmi?
     Hayır. Enflasyonu %1'e yükseltti, kamu borcu azalıyor. Devam.

11. Rus atletler 2016 olimpiyatlarında yarışacakmı?
    Evet. Ortaya çıkan devlet doping desteği skandalına rağmen bazı resmi görevliler kovularak    mesele kapatılacak.

12. 2016 yılında Avrupa'da dizel araç satışlari düşecekmi?
     Evet. VW'in egzos testlerini aldatmak için cihaz ve program kullanılması sonrasında dizel araç      satışı düşecek. Bazı kritik pazarlarda satışlar şimdiden %20 düşmüş.

13. Brent petrol yiı sonunda 50$'i aşacakmı?
     Evet. Petrol üretici ülke ve petrol şirketlerindeki mali fırtınalar nedeniyle iptal edilen projeler ve sondajlar hızla etkisini gösterecek ve fiyat 50$'in üstüne çıkacak.

14. İngiltere'de, Maliye Bakanı, çalışanların emekli fonlarına yaptıkları ödemelere sağlanan vergi kolaylığını kaldıracakmı?
     Evet. Mart ayinda.

15. Nihayet Virtual Reality teknolojisi uçacakmı?
     Hayır. Önemli uygulamalar hala hayal edilme aşamasinda. Oyunlarda bazı gelişmeler olabilir.

The Economist Dergisi:

1. Suriye'den kaçış devam edecek

2. Çin'in büyümesi azalacak ve dünyadaki büyümeyi olumsuz etkileyecak.

3. Kadınlar önemli noktalarda gündemde olacak: Janet Yellen, Hillary Clinton, Angela Merkel, Dilma Rousseff

The Guardian Gazetesi:

1. Çin 2016'da yavaşlamaya devam edecek. Gevşeme politikaları olası bir çöküşü önleyecek.

2. Euro bölgesinde Yunanistan, İspanya  hatta Fransa'nın basına ekonomide kötü bir şeyler gelebilir.

3. Brezilya'nın IMF'ye müracaatı söz konusu olabilir.

Stratfor Savunma Stratejisi:

1. Türkiye, Suriye'ye doğru bir askeri harekatta bulunacak. Irak'daki varlığını genişletecek. ISID ve Kürt hareketiyle karşı karşıya gelecek.

2. Rusya, Türkiye ile çatışma en son istediği şey olmasına rağmen çatışmayı engellemesi çok zor olacak.

3. Yetersiz kara gücü nedeniyle yapılan mücadelede ISID zayıflarken, faaliyetini sürdürmeye devam edecek.

4. Suudi Arabistan borca yüklenip petrol fiyatlarının düşük kalmasını saşlamaya devam edecek

5. Emtia fiyatları genel olarak düşük kalmaya devam edecek.

6. Göçmen sorunları Avrupa Birlişinde milliyetçi unsurları güçlendirecek.

Fortune Dergisi:

1. Apple, Tesla'yı (elektrikli araba üreticisi) satın alacak.

2. Hazır yemek hazırlayan ve dağıtan firma sayısındaki patlama sona erecek (ABD)

3. Amerikan başkan seçiminde Cumhuriyetci'lerin adayı, Marco Rubio olacak.

4. Senato seçimlerini az farkla Demokratlar kazanacak.

5. Özel sektör, nükleer füzyon teknolojisinin ticarileşmesinde önemli bir adım atacak.

6. Eli Lilly'nin geliştirdigi bir ilaç Alzheimer hastalığına çözüm olmaya yaklaşacak.

7. Siber casuslar sizin bilgisayarınızdaki Gelen Kutunuza gelebilir.

8. Tam yağlı süt ürünler yeni, az-yağlı ürünlerin yerini alacak.

9. 2016'da Amerika'da faiz %0.5 artacak.

10. Yıl sonunda petrol 55$'a yükselecek.


Gelecek tahminleri böyle.